ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน

การดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างเป็นระบบ ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียน คุณภาพชีวิตที่ดีงามของสถานศึกษาและชุมชน ทำได้อย่างไร  เกิดผลอย่างไร นักศึกษามีประสบการณ์ในระบบนี้อย่างไร ลองเขียนเล่าตั้งแต่ขั้นการคัดกรอง ขั้นจำแนกกลุ่มอาการ ขั้นออกแบบเยียวยารักษา ขั้นนำเสนอผลการรักษา รวมถึงผลกระทบที่เกิดขึ้น ตัวอย่างเช่น ระบบการดูแลแบบ"ครอบครัวลูกสองโหล" ของโรงเรียนพรหมคีรีพิทยาคม ระบบการดูแลแบบ"ภายใต้รั้วครอบครัวเดียวกัน"ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครศรีธรรมราช เป็นต้น

การประเมินเพื่อพัฒนาตนเอง

การประเมินคือกระจกส่องใจ ใครใจใสใจสะอาดก็ต้องหมั่นส่องกระจกดูใจ ปัดมลพิษที่เรียกว่ากิเลสออกจากตัว เทคนิคการประเมินตนเองสามารถทำได้หลายวิธี ที่ง่ายสุดได้แก่ หาที่เงียบสงบนั่งนิ่งๆ ดูจิต อ่านจิต สอนจิตตนเองแล้วปรับพฤติกรรม สร้างนิสัยที่ดีงามให้ปรากฏพร้อมกับเอาสติกำกับให้เกิดเป็นนิสัยถาวรประจำตัวจนเกิดปัญญารู้แจ้งเห็นจริงในผลดีผลเสียของการกระทำหรือพฤติกรรมที่แสดงออก จึงสามารถแยกแยะดี-ชั่ว, จริง-เท็จ, ควร-ไม่ควร,ได้ชัดเจนนั่นเอง...
งานประเมินตนเองในการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูควรแสดงร่องรอยการปร้บปรุงพัฒนาตนเองทั้งตัวและหัวใจรวมทั้งจิตวิญญาณความเป็นครูตามอัตลักษณ์บัณฑิตครุศาสตร์...กันดีมั๊ย...

สอบไล่ เอ้ย!... สอบปลายภาค

การประเมินผลรายวิชาควรมาจากการวัดหลากหลายวิธี หลายโอกาส หลายสถานการณ์ และหลายฝ่ายที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เห็นพัฒนาการ การเปลี่ยนแปลงความสามารถผู้เรียนทุกด้านตามมาตรฐานที่กำหนด ดังนั้นในภาคเรียนหนึ่งๆทุกรายวิชาจำเป็นต้องประเมินสรุปผลการเรียนด้วยการสอบปลายภาคหรือสอบไล่ โดยให้สัดส่วนร้อยละ ตามลักษณะวิชาที่ได้ตกลงไว้กับผู้เรียน บางวิชาเน้นดูพัฒนาการระหว่างเรียนมากก็กำหนดสัดส่วน 70:30 นั่นคือให้คะแนนเก็บระหว่างภาค 70 ปลายภาค 30 ดังนั้นการประเมินที่ดีควรมีผลมาจากทั้งระยะต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำของการประเมิน...นั่นเอง

ทักษะการใช้คำถาม...กระตุกต่อมคิด

คำถามมีหลายระดับ คำตอบก็จะสะท้อนการใช้ระดับสมองคิดแตกต่างกัน การฝึกใช้คำถามที่ดี ถามลึกจะช่วยกระตุ้นเซลสมองให้ทำงานได้เต็มศักยภาพทั้งผู้ถามและผู้ตอบ เราจึงควรฝึกการใช้คำถามระดับลึกโดยหมั่นถามว่า ทำไม? เพราะเหตุใด? อย่างไร? เพราะคำถามเหล่านี้ช่วยกระตุ้นต่อมคิดได้ดี การฝึกทักษะการใช้คำถามจึงจำเป็นมากในวิชาชีพครู เพราะถ้าครูใช้คำถามได้ดีจะช่วยให้ผู้เรียนได้คิดและคิดได้ สามารถแยกแยะถูก-ผิด ดี-ชั่ว จริง-เท็จ ได้ชัดเจนขึ้น จะส่งผลให้พฤติกรรมที่แสดงออกมาภายนอกเป็นไปตามลักษณะที่พึงประสงค์มากขึ้น...มาฝึกใช้คำถามกระตุกต่อมคิดกันเถอะ...

บทเรียนท้องถิ่น...ฐานรากของชุมชน

การนิเทศครั้งสุดท้ายภาคเรียนนี้ได้รับความร่วมมือจากผู้บริหารมาร่วมวงเสวนา สาระสำคัญที่มองเห็นตรงกันคือการเรียนรู้ของนักเรียนจำเป็นต้องรับใช้วิถีชีวิต ภูมิท้องถิ่นของตนเอง บทเรียนท้องถิ่นจึงจำเป็นต้องเสริมสร้างให้เกิดแก่ผู้เรียนมากกว่าการเรียนในห้องสี่เหลี่ยม นักศึกษาจึงจะได้ประสบการณ์วิชาชีพครูเพื่อถิ่นดังสังคมคาดหวัง ภาคเรียนต่อไปจึงต้องการเห็นโครงการเสริม หน่วยการเรียน บทเรียนท้องถิ่น ผลิตสื่อจากวัสดุเหลือใช้ ใช้แหล่งเรียนรู้ในถิ่นกันมากขึ้นในทุกวิชาเอกของการนิเทศและในภาพรวมของโรงเรียน โดยไม่ลืมเชื่อมโยงปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และแนวพระราชดำริของพระเจ้าอยู่หัวให้เด่นชัดนะคะ...การบ้านช่วงปิดภาคเรียนนี้ค่ะ...

ทักษะการคิดแยบคาย

โยนิโสมนสิการหรือการคิดแยบคาย เป็นการใส่ใจคิดหาเหตุก่อเกิดปัญญา เป็นวิธีคิดที่มีประโยชน์มากสามารถนำมาใช้ในการคิดวางแผนทำวิจัย ทำงาน แก้ไขปัญหา ช่วยการตัดสินใจ วิเคราะห์ ติดตามผลการทำงาน มี 4 หลักคือ อุบายมนสิการ คิดด้วยวิธีการที่ถูกต้องเพื่อให้ได้ความจริง ปถมนสิการ คิดอย่างมีระเบียบเป็นขั้นตอนตามลำดับเหตุและผล การณมนสิการ คิดค้นหาสาเหตุและผล หาความสัมพันธ์ของเหตุและผลที่ต่อเนื่องแบบลูกโซ่ และอุปปาทกมนสิการ คิดแบบกำหนดเป้าหมายกำหนดผลล่วงหน้าเพื่อเป็นกำลังใจให้ตนเองทำงานสำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้ ทักษะการคิดแบบโยนิโสมนสิการจึงสามารถฝึกฝนให้เกิดแก่ผู้เรียนได้..ลองใช้ดูนะคะ..

เทศกาลงานสอบ...ในวิถีครู

ช่วงนี้มีกิจกรรมสำคัญที่สถานศึกษาทุกระดับกำลังดำเนินการคือจัดสอบปลายภาคเรียนเพื่อประมวลความรู้และตัดสินผลการเรียน บทบาทกรรมการคุมสอบทำให้ได้ข้อคิดข้อสังเกตที่ควรนำมาบอกเล่าสู่กันฟังเป็นอุทาหรณ์ เช่น ...เอ๊ะ กระโปรงสั้นสาวรำวงนี่ แต่งหน้างิ้วนี่ มาผิดงานกันรึเปล่า...เอ๊ะ ข้อสอบสี่ตัวเลือกนี่ระดับชั้นประถมนะไม่น่าใช่อุดมศึกษา แถมมีอู้ปลายปิดมาอีกเป็นพวง...เอ๊ะ แบบทดสอบฉบับหนึ่งๆถามให้คิดระดับลึกหรือไม่ต้องคิดมีกี่มากน้อย...และเอ๊ะนี่ ทำไมข้อสอบวางทิ้งนอกห้องกับในห้องจึงเหมือนกัน...เดี๊ยะ...งั้นเราก็มาผิดงานกันล่ะสิ...